Ochtendspits in de badkamer: routine van Nederlandse ouders wijkt voor die van de kinderen
De ochtend begint in veel gezinnen met de uitdaging om verschillende routines binnen een kort tijdsbestek op elkaar af te stemmen. Terwijl ouders zich klaarmaken voor werk, moeten kinderen op tijd naar school en wordt de badkamer door meerdere gezinsleden tegelijkertijd gebruikt. Uit onderzoek van Brugman Keukens & Badkamers onder 1.074 Nederlandse ouders blijkt dat ruim de helft de ochtendroutine van hun kinderen vóór die van henzelf laat gaan. Maar liefst 17% van de ouders slaat zelfs weleens een douche over, omdat iemand anders uit het gezin de badkamer gebruikt.
Kinderen krijgen vaak voorrang in de badkamer
De ochtendplanning van een gezin vraagt om afstemming, zeker wanneer meerdere gezinsleden tegelijkertijd de badkamer nodig hebben. Zo moet een kwart van de Nederlandse ouders regelmatig wachten tot de badkamer vrij is. Bij vrouwen ligt dit percentage iets hoger, met 27%, tegenover mannen met 23%.
Ook geldt voor veel ouders dat de dag pas echt begint nadat hun kinderen zijn geholpen of op weg zijn naar school. Zo laat 52% van de ouders de ochtendroutine van hun kinderen voorgaan op die van henzelf.
Tussen leeftijdsgroepen is ook een duidelijk verschil zichtbaar. Bij ouders van 60 jaar en ouder geldt voor 77% dat zij de ochtendroutine van hun kinderen voor laten gaan op die van henzelf. Dit aandeel is het laagst onder de ouders jonger dan 30 jaar. Hier herkent 33% van de ouders zich in.
Pubers zijn zelfstandiger, maar ook minder flexibel
Volgens gezins- en relatietherapeut Jacomijn Jacobs is het voor ouders, vooral wanneer kinderen nog jong zijn, vanzelfsprekend om hun eigen routine aan te passen aan wat hun kind nodig heeft, vooral wanneer die nog jong zijn Veel ouders maken zichzelf eerst klaar in de badkamer en helpen daarna hun jonge kind.
Jacobs: “Naarmate kinderen ouder worden, verandert de manier waarop ouders de ochtendroutine invullen. Voornamelijk bij pubers is terug te zien hoe deze planning verandert. Pubers worden zelfstandiger, maar zijn aan de andere kant ook minder flexibel in het aanpassen van hun eigen planning en behoeften.”
Jacobs verklaart dit onder meer vanuit de ontwikkeling van het puberbrein. Gebieden die betrokken zijn bij emotieregulatie, impulscontrole en het overzien van meerdere perspectieven zijn volgens haar nog volop in ontwikkeling: “Pubers hebben veel minder ruimte voor andermans behoeften en voelen zich snel niet gezien of tekortgedaan, wat voor gedoe kan zorgen.”
Structureel inschikken beïnvloedt de gezinsdynamiek
Dat ouders hun eigen routine aanpassen, blijkt ook uit het feit dat 39% weleens eerder opstaat dan nodig is om de badkamer vóór de rest van het gezin te kunnen gebruiken. Ook hier zit een opvallend verschil tussen mannen en vrouwen: 45% van de vrouwen herkent dit. Bij mannen ligt dit aantal lager, met 31%.
Daarnaast slaat 17% van de ouders weleens een douche over, omdat iemand anders in het gezin de badkamer gebruikt. Dit percentage is het hoogst bij ouders jonger dan 30 jaar (33%) en ouders ouder dan 60 jaar (29%).
Jacobs benadrukt dat het belangrijk is om een routine als gezin gezamenlijk in te richten: “De manier waarop je met elkaar leeft, rekening houdt met elkaar en ruimte verdeelt, ontstaat voortdurend in de interactie tussen gezinsleden. Als ouders daar structureel op inleveren, stapelt dat zich op. Wat begint met kleine aanpassingen kan leiden tot stress, irritatie of het gevoel dat je eigen behoefte er minder toe doet.”
Een derde van de gezinnen heeft geregeld discussie
Wanneer meerdere gezinsleden op hetzelfde moment de badkamer nodig hebben, leidt dat al snel tot wachten, discussies of het aanpassen van plannen. Toch blijkt uit het onderzoek dat de meeste gezinnen vooraf geen afspraken maken over wie wanneer de badkamer gebruikt. Dit gaat in totaal om 81%. Tegelijkertijd geeft 32% aan dat er weleens discussie thuis ontstaat over wie wanneer de badkamer mag gebruiken.
Volgens de gezins- en relatietherapeut hebben gezinnen vaak wel de intentie om afspraken te maken, maar zijn die in de praktijk lastig vol te houden. Routines zijn hierbij sterk afhankelijk van de planning van het gezin, die ook met regelmaat verandert.
“Een afspraak maken lukt daarbij alleen als gezinsleden het gevoel hebben dat er voldoende rekening wordt gehouden met ieders behoefte. Wanneer iemand zich niet erkend voelt in wat hij of zij nodig heeft, kan een gesprek al snel veranderen in een strijd om erkenning. Gezinnen kunnen hierin blijven hangen in het opnieuw proberen op te lossen van het incident, in plaats van samen een afspraak te maken die voor iedereen werkt,” aldus Jacobs.
Het probleem is ook bij veel klanten herkenbaar. “We zien dat gezinnen vaak zoeken naar een praktische indeling waarin meerdere gezinsleden zich tegelijkertijd kunnen klaarmaken. Een dubbele wastafel kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat gezinsleden minder op elkaar hoeven te wachten en de ochtendroutine soepeler verloopt”, aldus Tember van den Heuvel, Brand Manager bij Brugman.
